Mar 23 • 12M

ഓരോ കണ്ടുപിടിത്തത്തിന് പിന്നിലും നാം കാണാത്ത ചിലതുണ്ട്, അതാണ് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ രീതി

ശാസ്ത്രീയ രീതിയെ പൊതുവായി നാല് ഘട്ടങ്ങളുള്ള ഒരു പ്രക്രിയ ആയി വിശദീകരിക്കാം, നിരീക്ഷണം, പരീക്ഷണം, അനുമാനം, പ്രവചനം എന്നിങ്ങനെ

3
 
1.0×
0:00
-12:15
Open in playerListen on);
Episode details
Comments

പുതിയ കാര്യങ്ങള്‍ അറിയാനുള്ള മനുഷ്യന്റെ അടങ്ങാത്ത ജിജ്ഞാസയുടെ ഫലമാണ് എല്ലാ ശാസ്ത്ര ഗവേഷണങ്ങളും. നമുക്ക് ചുറ്റുമുള്ള പ്രകൃതിയെ കുറിച്ച് ലോകത്തെല്ലാവര്‍ക്കും എന്തെങ്കിലും സംശയങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകും. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ചലനങ്ങളും പ്രതിഭാസങ്ങളും സംബന്ധിച്ച ആ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്ക് ഉത്തരങ്ങള്‍ കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള ഏറ്റവും മികച്ച വഴി ശാസ്ത്രം തന്നെയാണെന്നതില്‍ ഒരു സംശയവും ഇല്ല. ഇത്തരത്തിലുള്ള കണ്ടുപിടിത്തങ്ങള്‍ക്ക് പിന്നില്‍ ശാസ്ത്രീയ രീതി (scientific method) എന്നൊരു പ്രക്രിയയുണ്ട്. നിരീക്ഷണങ്ങള്‍, കണ്ടെത്തലുകള്‍, അനുമാനങ്ങള്‍, കൂടുതല്‍ നിരീക്ഷണങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പ്രവചനങ്ങള്‍ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി കൊണ്ടുള്ള അന്വേഷണങ്ങളുടെ ചാക്രിക പ്രക്രിയയെന്ന് അതിനെ വിളിക്കാം.


ഓരോ ശാസ്ത്രജ്ഞനും അവലംബിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ രീതികള്‍ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. ഒരു കണ്ടുപിടിത്തത്തിന് ഉപയോഗിച്ച ശാസ്ത്രീയ രീതി ആയിരിക്കില്ല അടുത്ത കണ്ടുപിടിത്തത്തിന് ഉപയോഗിക്കുക


അധ്യാപന മേഖലയില്‍ പ്രബലമായ ശാസ്ത്ര വസ്തുതകളെയാണ് മിക്കപ്പോഴും അധ്യാപകര്‍ കൂട്ടുപിടിക്കാറ്. വസ്തുതകളുടെയും ശാസ്ത്രപദങ്ങളുടെയും ഒരു വലിയ പട്ടിക തന്നെ ഓര്‍ത്തുവെക്കാന്‍ അവര്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളോട് ആവശ്യപ്പെടാറുണ്ട്. പക്ഷേ ഈയൊരു പ്രക്രിയയില്‍ ചിലപ്പോഴൊക്കെ ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണങ്ങളോടുള്ള സര്‍ഗാത്മക വാസന നഷ്ടമാകാറുണ്ട്. യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയ എന്ന രീതിയില്‍ ശാസ്ത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന വിദ്യാഭ്യാസ മാതൃകകള്‍ ആണ് നമുക്കാവശ്യം. അങ്ങനെ വരുമ്പോള്‍ ശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങള്‍ സമൂഹത്തില്‍ കൂടുതല്‍ വ്യാപ്തിയുള്ള ഒന്നായി മാറും. ജിജ്ഞാസയോടെ നാം സമീപിക്കുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയെന്ന് അപ്പോള്‍ നമുക്ക് ശാസ്ത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കാനാകും. പുതിയ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളിലേക്ക് ശാസ്ത്രജ്ഞരെ നയിക്കുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായ ചോദ്യങ്ങളാണെന്ന് നാം മനസിലാക്കി. ആ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്താന്‍ അവര്‍ അവലംബിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ രീതിയെ കുറിച്ചാണ് നാം ഈ ലേഖനത്തില്‍ നാം ചര്‍ച്ച ചെയ്യുന്നത്.

ശാസ്ത്രീയ രീതി

നമുക്ക് ചുറ്റുമുള്ള പ്രകൃതിയുടെ തത്വങ്ങളും നിയമങ്ങളും കണ്ടെത്താന്‍ ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ അവലംബിക്കുന്ന കൃത്യമായ വ്യവസ്ഥയോട് കൂടിയ പ്രക്രിയയെ ശാസ്ത്രീയ രീതി എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. അങ്ങേയറ്റം സങ്കീര്‍ണ്ണവും അസ്ഥിരവുമായ ഒരു പ്രക്രിയയാണ് ശാസ്ത്രീയ രീതി. ഓരോ ശാസ്ത്രജ്ഞനും അവലംബിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ രീതികള്‍ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. ഒരു കണ്ടുപിടിത്തത്തിന് ഉപയോഗിച്ച ശാസ്ത്രീയ രീതി ആയിരിക്കില്ല അടുത്ത കണ്ടുപിടിത്തത്തിന് ഉപയോഗിക്കുക. എങ്കിലും ശാസ്ത്രീയ രീതിയെ പൊതുവായി നാല് ഘട്ടങ്ങളുള്ള ഒരു പ്രക്രിയ ആയി വിശദീകരിക്കാം, നിരീക്ഷണം, പരീക്ഷണം, അനുമാനം, പ്രവചനം എന്നിങ്ങനെ. ശാസ്ത്രീയ രീതിയുടെ ഓരോ ഘട്ടവും അടുത്തറിയാം.

വിവരശേഖരണം

മിക്ക ശാസ്ത്ര പഠനങ്ങളുടെയും ആദ്യ ഘട്ടം വിവരശേഖരണമാണ്. നിരീക്ഷണം, അളവുകള്‍ രേഖപ്പെടുത്തിവെക്കല്‍, പരീക്ഷണങ്ങള്‍ തുടങ്ങി പല പ്രക്രിയകളും വിവരശേഖരണത്തിനായി ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുണ്ട്. ഇങ്ങനെ ശേഖരിച്ച വിവരങ്ങള്‍ പട്ടികകളായും ഡയഗ്രങ്ങളായും ചിത്രരൂപത്തിലുമെല്ലാം ക്രോഡീകരിക്കുന്നു.

വിന്യാസങ്ങള്‍ കണ്ടെത്തല്‍

ചില ഘടനകള്‍ അല്ലെങ്കില്‍ വിന്യാസങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള തിരച്ചിലാണ് ഈ ഘട്ടം. പ്രപഞ്ചത്തില്‍ കൃത്യമായ, ക്രമമായ വിന്യാസങ്ങള്‍ ഉണ്ടെന്നാണ് മിക്ക ശാസ്ത്രജ്ഞരും കരുതുന്നത്. നാം ഏര്‍പ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണത്തില്‍ വര്‍ഷങ്ങളുടെ പഠനത്തിനൊടുവില്‍ അത്തരമൊരു വിന്യാസത്തെ കണ്ടുപിടിക്കുകയെന്നത് ശാസ്ത്രത്തിലെ കലയാണെന്ന് വേണമെങ്കില്‍ പറയാം. തുടക്കത്തില്‍ വ്യത്യസ്ത പ്രതിഭാസങ്ങങ്ങളെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നവയില്‍ കാലങ്ങളുടെ പഠനത്തിനൊടുവില്‍ സാദൃശ്യങ്ങള്‍ കണ്ടെത്താന്‍ ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ക്ക് സാധിക്കാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് ബ്രീട്ടീഷ് ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനായ മൈക്കല്‍ ഫാരഡെ വ്യത്യസ്ത തരം കണ്ടുപിടിത്തങ്ങള്‍ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് ഇലക്ട്രിക് ഈല്‍ എന്ന മത്സ്യത്തിന്റെ ഷോക്ക്, മിന്നല്‍, തണുത്ത വരണ്ട ദിവസങ്ങളിലെ സ്റ്റാറ്റിക് ഷോക്കുകള്‍ അങ്ങനെ പലതും. പക്ഷേ ഇതെല്ലാം വൈദ്യുതിയെന്ന ഒരൊറ്റ പ്രതിഭാസത്തിന്റെ പല രൂപങ്ങളാണ്. ഇവിടെ വൈദ്യുതി മേല്‍പ്പറഞ്ഞ പ്രതിഭാസങ്ങളെയെല്ലാം ഒരു കുടക്കീഴില്‍ അണിനിരത്തുന്നു. അങ്ങനെ പ്രകൃതിയിലുള്ള പല പ്രതിഭാസങ്ങളും വസ്തുക്കളും ഒരുപോലുള്ള വിന്യാസങ്ങളും ഘടനകളും വഹിക്കുന്നുണ്ട്. അവ കണ്ടെത്തുകയെന്നതാണ് ശാസ്ത്രീയ രീതിയിലെ ഒരു ഘട്ടം.

അനുമാനം

ശാസ്ത്രീയ രീതിയുടെ മൂന്നാമത്തെ ഘട്ടം വിവരശേഖരണത്തിന്റെയും ക്രോഡീകരണത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തില്‍ അനുമാനങ്ങളില്‍ എത്തുക എന്നതാണ്. ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങളില്‍ പ്രത്യേക ഘടനയോ വിന്യാസമോ കണ്ടെത്തിക്കഴിഞ്ഞാല്‍ ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ ചില അനുമാനങ്ങള്‍ മുന്നോട്ട് വെക്കും. പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളുടെയും കണ്ടെത്തിയ കാര്യങ്ങളാണ് മിക്കപ്പോഴും അനുമാനങ്ങളായി മാറുക. പലതവണ പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടിള്ള അനുമാനങ്ങള്‍ക്ക് ഉയര്‍ന്ന സ്വീകാര്യത ലഭിക്കും.ഗണിതശാസ്ത്ര സ്വഭാവമുള്ള സമവാക്യങ്ങളുടെ രൂപത്തിലുള്ള അനുമാനങ്ങള്‍ നിയമങ്ങളായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടും. ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭ്രമണപഥം സംബന്ധിച്ച കെപ്ലറിന്റെ നിയമങ്ങള്‍, ന്യൂട്ടന്റെ ഗുരുത്വാകര്‍ഷണ നിയമം എന്നിവയെല്ലാം ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. അതേസമയം വിശദീകരണ സ്വഭാവമുള്ള അനുമാനങ്ങള്‍ സിദ്ധാന്തങ്ങളായി മാറും. ഡാര്‍വിന്റെ പരിണാമ സിദ്ധാന്തം അത്തരത്തില്‍ വിശദീകരണ സ്വഭാവമുള്ള ഒന്നാണ്. ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ സിദ്ധാന്തം എന്ന പദം ഔദ്യോഗികമായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോള്‍ അതൊരു സംശയമോ, അല്ലെങ്കില്‍ വെറുമൊരു ഊഹമോ അല്ലെന്നും കൃത്യമായി പരിശോധിക്കപ്പെട്ട ഒരു ആശയത്തെ കുറിച്ചാണ് അവര്‍ പറയുന്നതെന്നും ഉറപ്പിക്കാം.

പ്രവചനങ്ങള്‍

ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണങ്ങള്‍ക്കൊടുവില്‍ ഒരു അനുമാനം ഉണ്ടാകുകയും അത് ഒരു നിയമ രൂപത്തിലോ സിദ്ധാന്ത രൂപത്തിലോ ആയിരിക്കുകയും ചെയ്താല്‍ ശാസ്ത്രീയ രീതിയില്‍ അടുത്തത് അത് ഉപയോഗിച്ച് പ്രവചനങ്ങള്‍ നടത്തുക എന്നതാണ്. അതായത് ശാസ്ത്രീയ അനുമാനങ്ങള്‍ വീണ്ടും പരീക്ഷിക്കാന്‍ സാധിക്കണം. ഈ സിദ്ധാന്തം അല്ലെങ്കില്‍ നിയമം അനുസരിക്കുന്നവ ഇത്തരത്തിലായിരിക്കുമെന്ന് പറയാന്‍ കഴിയണം. ഉദാഹരണത്തിന് ഭ്രമണപഥം സംബന്ധിച്ച കെപ്ലറിന്റെ നിയമം പുതിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുടെയും കാര്യത്തില്‍ ശരിയാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കാന്‍ നമുക്ക് കഴിയും. പക്ഷേ ഒരു ശാസ്ത്ര സിദ്ധാന്തം ഒരിക്കലും ശരിയാണെന്ന് പൂര്‍ണ്ണമായി തെളിയിക്കാന്‍ സാധിക്കില്ല. അതേസമയം കൃത്യമായ പ്രവചനങ്ങള്‍ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നില്ലെങ്കില്‍ ഒരു ശാസ്ത്ര സിദ്ധാന്തം നിരാകരിക്കപ്പെടാനും ഇടയുണ്ട്. പ്രസ്തുത സിദ്ധാന്തമോ നിയമമോ അനുസരിക്കാത്ത ഒരൊറ്റ വസ്തുതയ്ക്ക് ആ സിദ്ധാന്തത്തെ അപ്പാടെ ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള ശേഷിയുണ്ട്. ഇത്തരമൊരു കണ്ടെത്തലിലൂടെ ദീര്‍ഘകാലമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട സിദ്ധാന്തം പൊടുന്നനെ വലിച്ചുകീറപ്പെടാറുമുണ്ട്.

ഉദാഹരണത്തിന് ഡാര്‍വിന്റെ പരിണാമ സിദ്ധാന്തത്തെ അത് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട നാള്‍ മുതല്‍ എതിര്‍ക്കുന്നവര്‍ ഉണ്ട്. മനുഷ്യര്‍ ഉള്‍പ്പടെയുള്ള ജീവജാലങ്ങള്‍ ഇന്നീ കാണുന്ന രൂപത്തില്‍ ഒരു സ്രഷ്ടാവിനാല്‍ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവയാണെന്നും അവയ്ക്ക് പരിണാമമൊന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ലെന്നും വിശ്വസിക്കാന്‍ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവരാണവര്‍. അതിനാല്‍ തന്നെ അവര്‍ ഡാര്‍വിന്റെ സിദ്ധാന്തത്തിന് എതിരായ തെളിവുകള്‍ കണ്ടെത്താന്‍ ശ്രമിച്ച് കൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. അത്തരത്തിലൊന്നാണ് ദിനോസറുകള്‍ ജീവിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടത്തിലോ അതിന് മുമ്പോ ഉള്ളതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഒരു മനുഷ്യ കാല്‍പ്പാദത്തിന്റെ അടയാളം. പരിണാമ സിദ്ധാന്ത പ്രകാരം, ഭൂമിയിലുള്ള അവസാന ദിനോസറും ഇല്ലാതായി കാലങ്ങള്‍ക്ക് ശേഷമാണ് മനുഷ്യന്‍ ഭൂമിയില്‍ പിറവിയെടുത്തത്. പക്ഷേ നൂറ് കണക്കിന് ദശലക്ഷം വര്‍ഷങ്ങള്‍ പഴക്കമുള്ള ശിലയില്‍ കണ്ടെത്തിയ മനുഷ്യപാദത്തിന്റെ അടയാളം പരിണാമ സിദ്ധാന്തത്തിന് അപവാദമാണ്. ഇത്തരത്തിലുള്ള അസ്വാഭാവികതകളും എതിര്‍വാദങ്ങളും വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ, സമയമെടുത്ത് പരിശോധിച്ച് പിഴവുകള്‍ തിരുത്തണം.

മുന്‍ധാരണകള്‍

പൊതുവേ ശാസ്ത്രീയ രീതിക്ക് നാല് ഘട്ടങ്ങളാണ് ഉള്ളതെങ്കിലും നിര്‍ബന്ധമായും പരമാര്‍ശിക്കപ്പെടേണ്ട മറ്റൊന്ന് കൂടി ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണത്തില്‍ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. നമുക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ലോകത്തെ കുറിച്ചുള്ള മുന്‍ധാരണകളുടെ സംവിധാനമാണത്. അത്തരം മുന്‍ധാരണകളാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞരെ എന്തിനെ കുറിച്ച് പഠിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കാന്‍ സഹായിക്കുന്നത്. ഇത്തരം മുന്‍ധാരണകളുടെ ചുവട് പിടിച്ചാണ് ഏത് ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരമാണ് തേടേണ്ടതെന്ന് അവര്‍ തീരുമാനിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന് ജീവനെന്നുള്ളത് ഭൂമിയില്‍ മാത്രമുള്ള പ്രതിഭാസമാണെന്ന ചിന്തയാണ് നമുക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നതെങ്കില്‍ മറ്റ് ഗ്രഹങ്ങളില്‍ ജീവനുണ്ടോ എന്ന് നാം അന്വേഷിക്കില്ലായിരുന്നു.

വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതും ആവേശമുണര്‍ത്തുന്നതുമായ നിരവധി ചോദ്യങ്ങള്‍ ഇനിയും ഉത്തരം കണ്ടെത്താതെ ശാസ്ത്രലോകത്ത് ബാക്കിയാണ്. നിലവിലുള്ള ധാരണകള്‍ക്ക് പുറത്ത് നിന്നുള്ളവ ആയതിനാലാകാം അവയെ കുറിച്ച് ശാസ്ത്രലോകത്ത് അന്വേഷണങ്ങളൊന്നും നടക്കാത്തത്. പല മേഖലകളില്‍ നിന്നുള്ള, പല സാമൂഹിക, സാംസ്‌കാരിക പശ്ചാത്തലങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും ശാസ്ത്രരംഗത്തേക്ക് എത്തിയെങ്കിലേ പല തരത്തിലുള്ള വീക്ഷണങ്ങള്‍ ശാസ്ത്രലോകത്ത് ഉണ്ടാകുകയുള്ളു. ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങളുടെ ബാഹുല്യത്തിലൂടെയാണ് ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഊര്‍ജ്ജ്വസ്വലത നിര്‍ണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നത്. സമാനമായി ചോദ്യങ്ങളുടെ ബാഹുല്യം ചോദ്യകര്‍ത്താക്കളുടെ വൈവിധ്യാത്മക ചുറ്റുപാടുകളുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രീയമായ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്തുന്ന ശാസ്ത്രീയ രീതി മേല്‍പ്പറഞ്ഞ തരത്തിലാണെങ്കിലും പലപ്പോഴും ഇവയൊന്നും നമ്മുടെ ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണങ്ങളില്‍ ഉപയോഗിക്കപ്പെടാറില്ല. മനുഷ്യ ഭാവന, തോന്നല്‍, സാധ്യത തുടങ്ങി പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റ് ഘടകങ്ങളും ശാസ്ത്ര രീതികളില്‍ സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ട്. ശാസ്ത്രീയ രീതിക്ക് മികച്ചൊരു ഉദാഹരണം പറഞ്ഞ് കൊണ്ട് ലേഖനം അവസാനിപ്പിക്കാം. മൂലകങ്ങളെ പട്ടികപ്പെടുത്തിയ ദിമിത്രി മെന്‍ഡലീഫിന്റെ ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടികയെ കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്. ഇതുവരെ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള എല്ലാ മൂലകങ്ങളും ഇതില്‍ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തില്‍ മെന്‍ഡലീഫ് ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയപ്പോള്‍ 63 വിവിധ മൂലകങ്ങളുടെ വിവരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം ശേഖരിച്ചത്. മൂലകങ്ങള്‍ക്കിടയിലെ ചില സമാനതകള്‍ അല്ലെങ്കില്‍ വിന്യാസങ്ങള്‍ കണ്ടെത്താന്‍ അത് മതിയായിരുന്നു. ഈ മൂലകങ്ങള്‍ക്ക് ഒരു ക്രമം ഉണ്ടായിരിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം അനുമാനിച്ചു. സാദൃശ്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ അദ്ദേഹം അവയെ ഗ്രൂപ്പുകളാക്കി മാറ്റി. ഭാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ ഇടത്ത് നിന്നും വലത്തേക്ക് അദ്ദേഹം അവയെ ക്രമീകരിച്ചു. ഭൗതികവും രാസപരവുമായ പ്രത്യേകതകള്‍ക്ക് അനുസരിച്ചും അദ്ദേഹം അവയെ മുകളില്‍ നിന്നും താഴേക്ക് എന്ന രീതിയില്‍ കോളങ്ങളാക്കി തിരിച്ചു. അങ്ങനെ രൂപം കൊണ്ട പട്ടിക ചിലയിടങ്ങളില്‍ ഒഴിഞ്ഞ് കിടന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് 21ാമത്തെ കള്ളി ശൂന്യമായിരുന്നു. ഇന്ന് അവിടെ സ്‌കാന്‍ഡിയമാണ് നമുക്ക് കാണാന്‍ കഴിയുക. അന്ന് പക്ഷേ ആ മൂലകം കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലായിരുന്നു. പക്ഷേ മെന്‍ഡലീഫിന്റെ ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടിക അതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലാത്ത മൂലകങ്ങളുടെ സ്വാഭാവങ്ങളെ കുറിച്ചും പ്രത്യേകതകളെ കുറിച്ചും കൃത്യമായ പ്രവചനങ്ങള്‍ നല്‍കുന്നതായിരുന്നു. ശാസ്ത്രീയ രീതി ഒരു ചാക്രിക പ്രക്രിയയാണ്. ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണങ്ങള്‍ക്കൊടുവില്‍ നാം നടത്തുന്ന പ്രവചനങ്ങള്‍ അടുത്ത ചോദ്യത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. അങ്ങനെ അത് തുടര്‍ന്ന് കൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.